Ο συνθέτης Παναγιώτης Καρούσος με την πιανίστα της Όπερας του Μόντρεαλ Claudette Denys την βραδιά της πρεμιέρας της όπερας «Προμηθέας Δεσμώτης» στο Place des Arts 

Ο «Προμηθέας Δεσμώτης» στο Μόντρεαλ το 1994

Η τολμηρή πρώτη όπερα του νεαρού Παναγιώτη Καρούσου

Το 1994, στο Μόντρεαλ του Καναδά, ένας νεαρός Έλληνας μουσικός επιχείρησε κάτι ιδιαίτερα φιλόδοξο: να μεταφέρει στη σκηνή της όπερας την αρχαία τραγωδία του Αισχύλου «Προμηθέας Δεσμώτης».

Ήταν ο Παναγιώτης Καρούσος, τότε νέος φοιτητής μουσικής στο Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ. Η προσπάθεια αυτή αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη δοκιμή του ως συνθέτη και συγγραφέα όπερας και θα γινόταν η αφετηρία μιας μακράς πορείας στη σύνθεση λυρικών έργων.

Η πρεμιέρα του «Προμηθέα Δεσμώτη» πραγματοποιήθηκε στο Μόντρεαλ το 1994 και αργότερα το έργο παρουσιάστηκε και στη γαλλική μετάφραση του καθηγητή Jacques Bouchard, διευθυντή των Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ.

Από τις μουσικές σπουδές στη σύνθεση

Ο Καρούσος είχε αρχικά στραφεί προς το λυρικό τραγούδι. Στο Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ σπούδασε τραγούδι με τον Claude Savard και εργάστηκε στο ρεπερτόριο με τον πιανίστα Gaston Germaine.

Ωστόσο, οι καθηγητές του διέκριναν ότι η ιδιαίτερη δύναμή του βρισκόταν περισσότερο στη σύνθεση και στη μουσική φαντασία. Παράλληλα, ο ίδιος περνούσε πολλές ώρες στις βιβλιοθήκες του πανεπιστημίου μελετώντας παρτιτούρες και ενορχηστρώσεις, ιδιαίτερα τα έργα του Richard Wagner.

Καθοριστική υπήρξε η γνωριμία του με τον καθηγητή Jacques Bouchard. Ο Bouchard ενθάρρυνε τον νεαρό μουσικό να προχωρήσει στη μελοποίηση αρχαίων ελληνικών κειμένων και συμμερίστηκε το όραμά του για μια ευρύτερη σειρά ελληνικών λυρικών έργων, την οποία ο Καρούσος ονόμασε «Ελληνική Τετραλογία – Η Αυγή του Πολιτισμού».

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο γεννήθηκε η ιδέα να μελοποιήσει τον «Προμηθέα Δεσμώτη» του Αισχύλου.

Ένα ελληνικό έργο στην καρδιά του Μόντρεαλ

Το εγχείρημα ήταν ιδιαίτερα φιλόδοξο για έναν νέο συνθέτη. Ο Καρούσος προσπάθησε να συγκροτήσει μια παραγωγή με σημαντικούς καλλιτέχνες της μουσικής ζωής του Μόντρεαλ.

Ιδιαίτερη θέση στην προσπάθεια αυτή είχε η Claudette Denys, πιανίστα της Opera de Montréal και καθηγήτρια του Conservatoire de musique de Montréal. Η Denys πίστεψε στο έργο και συνέβαλε ουσιαστικά στην προετοιμασία της παρουσίασής του.

Στην καλλιτεχνική ομάδα συνδέθηκαν επίσης ο Καναδός μπασοβαρύτονος Joseph Rouleau, γνωστός για τη διεθνή καριέρα του και τη συνεργασία του με τη Maria Callas, η μεσόφωνος Annamaria Popescu και η σοπράνο Leila Chalfoun.

Η παρουσία αυτών των καλλιτεχνών έδωσε στο εγχείρημα μια ιδιαίτερη βαρύτητα. Ένας νεαρός Έλληνας δημιουργός επιχειρούσε να παρουσιάσει ένα έργο εμπνευσμένο από την αρχαία ελληνική τραγωδία σε έναν από τους σημαντικότερους καλλιτεχνικούς χώρους του Μόντρεαλ.

Thursday June 16, 1994. Place des Arts - Théâtre Maisonneuve QC (Greek)

Prometheus: Panayotis Karousos (baritone), Zeus, Océan, Kratos: Joseph Rouleau (basse), Via: Maria Popescu (mezzo), Io: Leila Chalfoun (soprano), Hermes & Hephaestus: John Jay Hebert (tenor), Oceanide: Pénélope Dale (soprano),

Océanides: Sopranos: Andreanne De Repentigny, Solange Lessard, Louise Beaudry

Altos: Madeleine Soucy, Francoise Tardif, Celine Chaput

Men's chorus – Prometheus creatures: Tenors: Micheal Weber, Pierre Latour

Basses: Alain major, Jimmy Miron. Musical direction: Claudette Denys, piano

Κωνσταντίνος Γεωργουλής, πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας του Μόντρεαλ, Παναγιώτης Χ. Θεοδωρακόπουλος Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στο Μόντρεάλ με την σύζυγο του, Παναγιώτης Καρούσος μουσικοσυνθέτης, Δημήτριος Α. Χατζής ο πρώτος δικαστής ελληνικής καταγωγής στον Καναδά, Ρένα Παπαθανάκου ραδιοφωνική παραγωγός του Ελληνικού προγράμματος στον ραδιοφωνικό σταθμό CFMB 1280 AM MONTREAL

Η πρώτη παράσταση

Η πορεία προς την πρεμιέρα δεν ήταν εύκολη. Η παραγωγή αντιμετώπισε καλλιτεχνικές, οργανωτικές και οικονομικές δυσκολίες. Ο νεαρός συνθέτης χρειάστηκε να συνεχίσει την προσπάθεια ακόμη και όταν ορισμένοι από τους αρχικούς συνεργάτες αποχώρησαν.

Η πρώτη παρουσίαση δεν εξελίχθηκε όπως θα επιθυμούσε ο δημιουργός. Ωστόσο, η σημασία της δεν βρίσκεται μόνο στην επιτυχία μιας συγκεκριμένης βραδιάς. Βρίσκεται κυρίως στο γεγονός ότι ένας νέος Έλληνας συνθέτης τόλμησε, σε πολύ πρώιμο στάδιο της καριέρας του, να επιχειρήσει μια ολοκληρωμένη όπερα πάνω σε ένα από τα κορυφαία έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας.

Η ίδια η πορεία του έργου τα επόμενα χρόνια δείχνει ότι η προσπάθεια αυτή δεν έμεινε ένα μεμονωμένο γεγονός. Η όπερα παρουσιάστηκε στο Μόντρεαλ και στη γαλλική της εκδοχή, ενώ αργότερα ταξίδεψε σε άλλες χώρες και πόλεις.

Ο «Προμηθέας» και η δημόσια παρουσία του δημιουργού

Την ίδια περίοδο ο Καρούσος άρχισε να αποκτά ευρύτερη δημόσια παρουσία στον Καναδά. Ανάμεσα στις σημαντικές εμφανίσεις του ήταν η συμμετοχή του στο Téléthon des étoiles του τηλεοπτικού σταθμού CFCF12, όπου εμφανίστηκε με την Claudette Denys στο πιάνο.

Έτσι, η περίοδος του Μόντρεαλ δεν ήταν μόνο η περίοδος γέννησης του «Προμηθέα Δεσμώτη», αλλά και η πρώτη σημαντική δημόσια εμφάνιση του νεαρού δημιουργού στο καναδικό καλλιτεχνικό περιβάλλον.

Ο συνθέτης Παναγιώτης Καρούσος με τον μπάσο Joseph Rouleau στο Place des Arts στην βράβευση του Joseph Rouleau με το βραβείο National Order of Quebec το 1999. 

Από το Μόντρεαλ στο Buckingham Palace

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον τεκμήριο συνδέει την ιστορία της παράστασης του 1994 με τη Βρετανική Βασιλική Αυλή.

Σε σχέση με την παρουσίαση του «Προμηθέα Δεσμώτη» στο Place des Arts, ο Καρούσος δημιούργησε μια αναμνηστική χαραγμένη πλακέτα και την απέστειλε στο Buckingham Palace ως καλλιτεχνικό φόρο τιμής.

Στο αρχείο του συνθέτη διατηρείται επιστολή του Buckingham Palace με ημερομηνία 26 Αυγούστου 1994, απευθυνόμενη στον Panayiotis Karousos. Η επιστολή αναφέρει ότι η Βασίλισσα εκτίμησε το μήνυμά του και θεωρούσε ευγενική την αποστολή της πλακέτας που είχε δημιουργήσει. Η επιστολή υπογράφεται από την Philippa de Rothschild, Lady-in-Waiting, εκ μέρους της Βασίλισσας.

Το έγγραφο αυτό αποτελεί ένα ιδιαίτερο ιστορικό τεκμήριο της εποχής: αποτυπώνει την επικοινωνία ενός νεαρού Έλληνα συνθέτη από το Μόντρεαλ με το Buckingham Palace αμέσως μετά το εγχείρημα του 1994.

Μια πρώτη προσπάθεια που έγινε αφετηρία

Ο «Προμηθέας Δεσμώτης» του 1994 πρέπει να ιδωθεί μέσα στο πλαίσιο της νεανικής και δημιουργικής αναζήτησης του Παναγιώτη Καρούσου.

Δεν ήταν το έργο ενός ήδη καθιερωμένου συνθέτη. Ήταν η τολμηρή προσπάθεια ενός νέου μουσικού που ακόμη διαμόρφωνε τη γλώσσα του, αναζητούσε τον δρόμο του και επιχειρούσε να συνδέσει την αρχαία ελληνική τραγωδία με τη σύγχρονη λυρική δημιουργία.

Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη σημασία της πρώτης εκείνης παρουσίασης στο Μόντρεαλ: ότι ο νεαρός δημιουργός δεν περιορίστηκε στις δυσκολίες της πρώτης παραγωγής. Συνέχισε.

Ο «Προμηθέας Δεσμώτης» παρουσιάστηκε αργότερα σε διαφορετικές χώρες και γλώσσες, ενώ η πορεία του έργου συνεχίστηκε για δεκαετίες.

Η ιστορία του Μόντρεαλ του 1994, επομένως, δεν είναι απλώς η ιστορία μιας πρεμιέρας. Είναι η ιστορία της πρώτης μεγάλης απόπειρας ενός νεαρού Έλληνα συνθέτη να βρει τη δική του φωνή μέσα από τον Αισχύλο.

Και από εκεί, ο Προμηθέας συνέχισε το ταξίδι του.

“Prometheus Bound” in Montreal in 1994 The Bold First Opera of Young Panagiotis Karousos

 
Konstantinos Georgoulis, President of the Hellenic Community of Montreal; Panagiotis Ch. Theodorakopoulos, Consul General of Greece in Montreal, with his wife; Panagiotis Karousos, composer; Dimitrios A. Chatzis, the first judge of Greek descent in Canada; Rena Papathanakou, radio producer for the Greek program on the CFMB 1280 AM Montreal radio station.

“Prometheus Bound” in Montreal in 1994

The Bold First Opera of Young Panagiotis Karousos

In 1994, in Montreal, Canada, a young Greek musician undertook an exceptionally ambitious project: to bring Aeschylus’ ancient tragedy “Prometheus Bound” to the operatic stage.

He was Panagiotis Karousos, then a young music student at the Université de Montréal. The project became his first major test as a composer and opera creator and would eventually serve as the starting point for a long career devoted to musical composition and lyric theatre.

“Prometheus Bound” premiered in Montreal in 1994 and was subsequently presented in French in a translation by Professor Jacques Bouchard, director of Modern Greek Studies at the University of Montreal.

From Vocal Studies to Composition

Karousos initially pursued vocal studies. At the University of Montreal, he studied singing with Claude Savard and worked on repertoire with pianist Gaston Germaine.

His teachers, however, recognized that his strongest qualities lay increasingly in composition and musical imagination. At the same time, he spent long hours in the university libraries studying scores and orchestration, particularly the works of Richard Wagner.

A decisive influence was Professor Jacques Bouchard. Bouchard encouraged the young musician to set ancient Greek texts to music and supported his vision of creating a broader cycle of Greek lyric works, which Karousos called the “Greek Tetralogy – The Dawn of Civilization.”

Within this framework, the idea of transforming Aeschylus’ “Prometheus Bound” into an opera took shape.

A Greek Work in the Heart of Montreal

The undertaking was highly ambitious for a young composer. Karousos sought to assemble a production involving respected figures from Montreal’s musical life.

A particularly important role was played by Claudette Denys, pianist of the Opera de Montréal and professor at the Conservatoire de musique de Montréal. Denys believed in the work and contributed substantially to its preparation.

The artistic team also included Canadian bass Joseph Rouleau, known for his international career and association with Maria Callas, mezzo-soprano Annamaria Popescu and soprano Leila Chalfoun.

The participation of these artists gave the project considerable artistic weight. A young Greek creator was attempting to present a work inspired by ancient Greek tragedy within one of Montreal’s important artistic institutions.

Composer Panagiotis Karousos with Montreal Opera pianist Claudette Denys on the opening night of the opera *Prometheus Bound* at Place des Arts.

The First Performance

The road to the premiere was difficult. The production encountered artistic, organizational and financial problems. The young composer had to continue the project even after some of the original collaborators withdrew.

The first presentation did not unfold as the creator had hoped. Yet its significance cannot be measured solely by the outcome of one evening. Its deeper importance lies in the fact that a young Greek composer, still at the beginning of his career, had dared to undertake a complete opera based on one of the great works of ancient Greek literature.

The subsequent history of the work demonstrates that the effort did not remain an isolated event. The opera continued to be presented in Montreal, including in its French version, and later reached other cities and countries.

Thursday June 16, 1994. Place des Arts - Théâtre Maisonneuve QC (Greek)

Prometheus: Panayotis Karousos (baritone), Zeus, Océan, Kratos: Joseph Rouleau (basse), Via: Maria Popescu (mezzo), Io: Leila Chalfoun (soprano), Hermes & Hephaestus: John Jay Hebert (tenor), Oceanide: Pénélope Dale (soprano),

Océanides: Sopranos: Andreanne De Repentigny, Solange Lessard, Louise Beaudry

Altos: Madeleine Soucy, Francoise Tardif, Celine Chaput

Men's chorus – Prometheus creatures: Tenors: Micheal Weber, Pierre Latour

Basses: Alain major, Jimmy Miron. Musical direction: Claudette Denys, piano

The Opera and the Composer’s Public Presence

During the same period, Karousos began to gain a wider public presence in Canada. Among his notable appearances was his participation in Téléthon des étoiles on Montreal television station CFCF12, where he appeared with Claudette Denys at the piano.

Thus, the Montreal period was not only the period in which “Prometheus Bound” was born. It was also the beginning of the young composer’s public artistic presence in Canada.

Composer Panagiotis Karousos with bass Joseph Rouleau at Place des Arts, during the ceremony where Joseph Rouleau was awarded the National Order of Quebec in 1999.

From Montreal to Buckingham Palace

A remarkable document connects the 1994 production with the British Royal Household.

In connection with the presentation of “Prometheus Bound” at Place des Arts, Karousos created a commemorative engraved plaque and sent it to Buckingham Palace as an artistic gesture of respect.

The composer’s archive preserves a letter from Buckingham Palace dated 26 August 1994, addressed to Panayiotis Karousos. The letter states that the Queen appreciated his message and considered it kind of him to send the plaque he had made. It was signed by Philippa de Rothschild, Lady-in-Waiting, on behalf of the Queen.

The document is a particularly interesting historical record of the period: it preserves the correspondence between a young Greek composer in Montreal and Buckingham Palace immediately following his 1994 artistic undertaking.

A First Attempt That Became a Beginning

The 1994 “Prometheus Bound” should be viewed within the context of Panagiotis Karousos’ early creative development.

It was not the work of an already established composer. It was the ambitious attempt of a young musician who was still developing his artistic language, searching for his direction and seeking to connect ancient Greek tragedy with contemporary operatic creation.

Perhaps this is the greatest significance of that first Montreal presentation: the young creator did not allow the difficulties of the first production to define the future of the work. He continued.

“Prometheus Bound” was subsequently presented in different countries and languages, and its artistic journey continued for decades.

The story of Montreal in 1994, therefore, is not simply the story of an opera premiere. It is the story of the first major attempt by a young Greek composer to find his own voice through Aeschylus.

And from there, Prometheus continued his journey.

Panagiotis Karousos at the Royal College of Music in London

 

An Entire Concert Dedicated to a Greek Composer and a Musical Tribute to Queen Elizabeth II

London, Thursday, 23 June 2016. A significant occasion for Greek classical music took place at the renowned Royal College of Music in London, where an entire concert was dedicated to the music of Greek composer Panagiotis Karousos.

The concert took place at the Parry Rooms at 7:00 p.m., following a reception for VIP guests from 6:30 p.m. The event was presented by Fawley Court, with Aida Dellal Hersham, owner of Fawley Court, inviting the composer and the participating artists to London for this special musical occasion.

The concert represented an important milestone in Karousos's international career, presenting an extensive programme devoted exclusively to his compositions, including opera arias, art songs, settings of poetry and chamber music.

The Music of Panagiotis Karousos in the Spotlight

The programme featured music from his operas “Prometheus Bound” and “Olympic Flame”, selections from the Liederabend song cycle, and a number of chamber compositions.

The programme also included settings of poetry by major figures of European and world literature, including Queen Elizabeth I, William Shakespeare, Lord Byron, Percy Bysshe Shelley, Johann Wolfgang von Goethe, Alphonse de Lamartine, Rachel Bluwstein and Jorge Luis Borges.

Among the chamber works presented were Piano Trio No. 1 “D’amour”, the Romance for Violin and Piano, and the Divertimento for Cello and Piano.

The selection of poets demonstrated Karousos's interest in connecting Greek musical creation with the broader European literary tradition.

A Musical Tribute to Queen Elizabeth II

One of the most distinctive moments of the evening was the setting of the poem “Written on a Wall at Woodstock” by Queen Elizabeth I.

Panagiotis Karousos set the poem to music especially for the occasion and dedicated the resulting song to Queen Elizabeth II in honour of her 90th birthday.

The choice of a poem written by Elizabeth I created a symbolic connection between the two Elizabeths and between Greek musical creation and Britain's long historical and cultural tradition.

The work was performed by soprano Irene Konsta, giving the opening of the concert a particularly ceremonial character.

From Montreal to Buckingham Palace

The 2016 dedication had a much earlier history.

In connection with the premiere of his opera “Prometheus Bound” at Place des Arts in Montreal in 1994, Karousos created a commemorative engraved plaque connected with the historic production.

He subsequently sent the plaque to Buckingham Palace as an artistic gesture of respect and goodwill.

Documentary Evidence – Buckingham Palace, 26 August 1994

The original letter preserved in the composer's archive bears the heading BUCKINGHAM PALACE and is dated 26th August, 1994.

Addressed to Mr. Panayiotis Karousos, the letter states that the Queen appreciated his message of good wishes and considered it kind of him to send the laminated plaque which he had made.

The letter is signed by Philippa de Rothschild, Lady-in-Waiting, on behalf of the Queen.

This original Buckingham Palace correspondence provides tangible documentary evidence of a communication between the Greek composer and the Royal Household more than two decades before the London concert.

The 2016 event therefore acquired an additional historical dimension: in 1994 Karousos had sent an artistic tribute to Buckingham Palace; in 2016 he returned to Britain to present an entire concert devoted to his own music and to dedicate a new composition to Queen Elizabeth II for her 90th birthday.

The Artists of the Historic Concert

The principal participating artists were:

• Irene Konsta, soprano
• Vasilis Asimakopoulos, bass
• Monika Dhamo, violin
• Mirela Ruci, cello
• Paraskevi Kleisoura, piano

Irene Konsta performed Deianira's aria from “Olympic Flame” and the song dedicated to Queen Elizabeth II, based on Elizabeth I's poem.

Vasilis Asimakopoulos performed the Prometheus aria from “Prometheus Bound” and Shakespeare's Sonnet 109, O, never say that I was false of heart.

The two vocal soloists also performed the duet “Hyllus & Makaria” from “Olympic Flame” and selections from the Liederabend cycle.

The chamber programme was completed by the instrumental performances, with Piano Trio No. 1 “D’amour” among the featured works.

Distinguished and Honoured Guests

The evening brought together distinguished figures from British music, diplomacy and culture.

Among the notable attendees was Lily Harriss, then Director of Development & Alumni Engagement at the Royal College of Music, who congratulated the composer on the presentation of his works at the institution.

Also present was Brigitte Duchesne, Counsellor – Public Diplomacy at the High Commission of Canada in the United Kingdom.

Particular significance was attached to congratulations conveyed to the composer on behalf of HRH The Prince of Wales, who at the time was President of the Royal College of Music and is today King Charles III.

Among the honoured guests was also the photographer of Queen Elizabeth II, adding further symbolic significance to an evening in which a new musical tribute had been dedicated to the Queen.

Honours Presented to the Artists

The concert was also associated with the presentation of honorary distinctions to the participating artists in recognition of their contribution to the high-level classical music event.

The distinctions were presented on behalf of Ioannis Maronitis, President of UNESCO Piraeus and Islands.

The participating artists honoured were Irene Konsta, Vasilis Asimakopoulos, Monika Dhamo, Mirela Ruci and Paraskevi Kleisoura.

Standing Ovation at the Royal College of Music

The concert concluded amid enthusiastic applause and a standing ovation from the audience.

For Panagiotis Karousos, the evening represented far more than another presentation of his compositions. His music had become the focus of an entire concert at one of Britain's leading musical institutions.

For the composer, the occasion represented a great honour and significant recognition of his compositional career.

The event also acquired an important historical dimension because of its connection with the Buckingham Palace correspondence of 1994.

From the engraved tribute connected with “Prometheus Bound” that was sent to Buckingham Palace, to the setting of a poem by Elizabeth I in honour of Elizabeth II, and finally to an entire concert devoted to his music at the Royal College of Music, the story forms a remarkable artistic journey connecting Greek musical creation with British cultural and Royal tradition.

The evening of 23 June 2016 therefore stands as a distinctive milestone in the career of Panagiotis Karousos: an entire concert of his music at the Royal College of Music in London, before an distinguished audience and in the presence of notable representatives of British and international cultural and diplomatic life.

It was a celebration not only of the composer's music, but also of the enduring cultural dialogue between Greece and Britain through classical music, poetry and art.

Ο Παναγιώτης Καρούσος στο Royal College of Music του Λονδίνου

Μια ολόκληρη συναυλία αφιερωμένη στο έργο Έλληνα συνθέτη και ο μουσικός φόρος τιμής στη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄

Λονδίνο, Πέμπτη 23 Ιουνίου 2016. Μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για την ελληνική κλασική μουσική αποτέλεσε η συναυλία που ήταν αφιερωμένη εξ ολοκλήρου στο έργο του Έλληνα συνθέτη Παναγιώτη Καρούσου και πραγματοποιήθηκε στο περίφημο Royal College of Music του Λονδίνου, στην αίθουσα Parry Rooms.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 19:00, ενώ από τις 18:30 είχε προηγηθεί επίσημη δεξίωση και reception για VIP προσκεκλημένους. Η διοργάνωση και η φιλοξενία της καλλιτεχνικής εκδήλωσης πραγματοποιήθηκαν με τη στήριξη του Fawley Court, με την Aida Dellal Hersham, ιδιοκτήτρια του Fawley Court, να έχει την ευθύνη της παρουσίασης και της πρόσκλησης του συνθέτη και των καλλιτεχνών στο Λονδίνο.

Η συναυλία αποτέλεσε έναν σημαντικό σταθμό στη διεθνή πορεία του Καρούσου, καθώς παρουσιάστηκε στο βρετανικό κοινό ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αποκλειστικά με δικές του συνθέσεις, περιλαμβάνοντας όπερα, λυρικό τραγούδι και μουσική δωματίου.

Η ελληνική μουσική δημιουργία στο επίκεντρο

Στο πρόγραμμα παρουσιάστηκαν έργα από τις όπερες «Προμηθέας Δεσμώτης» και «Ολυμπιακή Φλόγα», καθώς και σημαντικές συνθέσεις μουσικής δωματίου και τραγούδια βασισμένα σε έργα μεγάλων ποιητών.

Το πρόγραμμα περιλάμβανε μελοποιήσεις ποιημάτων της βασίλισσας Ελισάβετ Α΄, του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, του Λόρδου Βύρωνα, του Πέρσι Μπυς Σέλλεϋ, του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε, του Αλφόνς ντε Λαμαρτίν, της Ραχήλ Μπλουστάιν και του Χόρχε Λουίς Μπόρχες.

Ανάμεσα στα έργα μουσικής δωματίου παρουσιάστηκαν το Piano Trio No. 1 «D’amour», η Romance για βιολί και πιάνο και το Divertimento για βιολοντσέλο και πιάνο, ενώ ιδιαίτερη θέση κατείχε και ο κύκλος τραγουδιών Liederabend.

Ο φόρος τιμής στη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄

Η συναυλία είχε έναν ξεχωριστό συμβολισμό, καθώς άνοιξε με τη μελοποίηση του ποιήματος της βασίλισσας Ελισάβετ Α΄, Written on a Wall at Woodstock.

Ο Παναγιώτης Καρούσος είχε μελοποιήσει το ποίημα και αφιερώσει το τραγούδι ειδικά στη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄, με αφορμή τα 90ά γενέθλιά της.

Η επιλογή του ποιήματος δημιούργησε έναν ιδιαίτερα συμβολικό δεσμό ανάμεσα στην ελληνική μουσική δημιουργία και τη βρετανική ιστορική και βασιλική παράδοση. Η σύνθεση παρουσιάστηκε από τη σοπράνο Ειρήνη Κώνστα, η οποία απέδωσε το έργο ως μουσικό χαιρετισμό προς τη Βρετανίδα μονάρχη.

Η συγκεκριμένη αφιέρωση είχε ιδιαίτερη σημασία και για έναν ακόμη λόγο: ο Καρούσος είχε ήδη στο παρελθόν απευθυνθεί στη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ με αφορμή την παρουσίαση της όπεράς του «Προμηθέας Δεσμώτης» στο Μόντρεαλ.

Από το Place des Arts στο Μπάκιγχαμ

Η ιστορία αυτή είχε ξεκινήσει αρκετά χρόνια νωρίτερα.

Με αφορμή την πρεμιέρα του «Προμηθέα Δεσμώτη» στο Place des Arts του Μόντρεαλ το 1994, ο συνθέτης είχε δημιουργήσει χαρακτικό/γκραβούρα για την ιστορική παρουσίαση της όπερας. Το έργο συνδέθηκε με την παρουσίαση του «Προμηθέα» ως σημαντικού σταθμού για την ελληνική όπερα στον Καναδά.

Ο Καρούσος απέστειλε τη σχετική γκραβούρα στο Παλάτι του Μπάκιγχαμ, από όπου, σύμφωνα με την ιστορική αναφορά της εκδήλωσης, έλαβε ευχαριστήρια επιστολή από τη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄.

Η παρουσία του στο Λονδίνο το 2016 απέκτησε επομένως έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Μετά από περισσότερες από δύο δεκαετίες, ο Έλληνας συνθέτης βρέθηκε και πάλι σε βρετανικό έδαφος, αυτή τη φορά με μια ολόκληρη συναυλία αφιερωμένη στη μουσική του και με ένα έργο που είχε δημιουργηθεί ειδικά για να τιμήσει τη βασίλισσα με αφορμή τα 90ά γενέθλιά της.

Οι καλλιτέχνες της συναυλίας

Κεντρικοί ερμηνευτές της βραδιάς ήταν δύο λυρικοί καλλιτέχνες:

• Ειρήνη Κώνστα, σοπράνο
• Βασίλης Ασημακόπουλος, μπάσος

Η Κώνστα ερμήνευσε την άρια της Δηιάνειρας από την «Ολυμπιακή Φλόγα», καθώς και το αφιερωμένο στη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ τραγούδι πάνω στο ποίημα της Ελισάβετ Α΄.

Ο Ασημακόπουλος ερμήνευσε την άρια του Προμηθέα από τον «Προμηθέα Δεσμώτη», αλλά και το Σονέτο 109 του Σαίξπηρ, O, never say that I was false of heart.

Οι δύο λυρικοί καλλιτέχνες παρουσίασαν επίσης το ντουέτο «Ύλλος & Μακαρία» από την «Ολυμπιακή Φλόγα», καθώς και τραγούδια από τον κύκλο Liederabend.

Στο μουσικό σύνολο συμμετείχαν:

• Μόνικα Ντάμο, βιολί
• Μιρέλα Ρούτση, βιολοντσέλο
• Παρασκευή Κλεισούρα, πιάνο

Το τρίο παρουσίασε, μεταξύ άλλων, το Piano Trio No. 1 «D’amour», ενώ ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η ερμηνεία του Divertimento για βιολοντσέλο και πιάνο.

Επίσημοι και τιμητικοί προσκεκλημένοι

Ιδιαίτερη σημασία είχε η παρουσία προσωπικοτήτων από τον χώρο της βρετανικής μουσικής, της διπλωματίας και του πολιτισμού.

Στη διοργάνωση παρευρέθηκε η Lily Harriss, τότε Director of Development & Alumni Engagement του Royal College of Music, η οποία συνεχάρη τον συνθέτη για την παρουσίαση των έργων του στο Βασιλικό Κολλέγιο Μουσικής.

Παρόν ήταν επίσης η Brigitte Duchesne, Counsellor – Public Diplomacy της Ύπατης Αρμοστείας του Καναδά στο Ηνωμένο Βασίλειο, παρουσία που είχε ιδιαίτερο συμβολισμό λόγω και της προηγούμενης ιστορικής σύνδεσης του Καρούσου με τον Καναδά και το Place des Arts του Μόντρεαλ.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης μεταφέρθηκαν επίσης τα συγχαρητήρια του HRH The Prince of Wales, τότε Προέδρου του Royal College of Music και σήμερα βασιλιά Καρόλου Γ΄, προς τον συνθέτη και τους καλλιτέχνες για την παρουσίαση της συναυλίας.

Στους τιμητικούς προσκεκλημένους συγκαταλεγόταν ακόμη ο φωτογράφος της βασίλισσας Ελισάβετ Β΄, γεγονός που προσέδωσε πρόσθετη συμβολική βαρύτητα στη βραδιά, ιδιαίτερα λόγω της αφιέρωσης προς τη Βασίλισσα.

Τιμητικές διακρίσεις στους συμμετέχοντες

Η συναυλία συνδέθηκε επίσης με την απονομή τιμητικών διακρίσεων στους καλλιτέχνες για τη συμμετοχή τους στη συγκεκριμένη υψηλού επιπέδου συναυλία κλασικής μουσικής.

Οι διακρίσεις απονεμήθηκαν εκ μέρους του Ιωάννη Μαρωνίτη, Προέδρου της UNESCO Πειραιώς και Νήσων, από εκπροσώπους που συνδέονταν με τη διοργάνωση, μεταξύ των οποίων η Lily Harriss και η Brigitte Duchesne.

Τιμήθηκαν για τη συμμετοχή τους οι βασικοί καλλιτέχνες της βραδιάς και συγκεκριμένα η Ειρήνη Κώνστα, ο Βασίλης Ασημακόπουλος, η Μόνικα Ντάμο, η Μιρέλα Ρούτση και η Παρασκευή Κλεισούρα.

Μια βραδιά που κορυφώθηκε με standing ovation

Η παρουσίαση των έργων ολοκληρώθηκε σε κλίμα ενθουσιασμού, με θερμό χειροκρότημα και standing ovation από το κοινό.

Η βραδιά στο Royal College of Music δεν αποτέλεσε απλώς μια συναυλία ελληνικής μουσικής στο Λονδίνο. Ήταν μια εκδήλωση στην οποία το έργο του Παναγιώτη Καρούσου βρέθηκε στο επίκεντρο ενός από τους σημαντικότερους μουσικούς θεσμούς της Βρετανίας.

Η συνάντηση της ελληνικής συνθετικής δημιουργίας με την αγγλική ποίηση, από την Ελισάβετ Α΄ και τον Σαίξπηρ έως τον Σέλλεϋ και τον Βύρωνα, έδωσε στη συναυλία έναν ιδιαίτερο πολιτιστικό χαρακτήρα.

Παράλληλα, η αφιέρωση του τραγουδιού προς τη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ για τα 90ά γενέθλιά της, σε συνδυασμό με την παλαιότερη επικοινωνία του συνθέτη με το Μπάκιγχαμ, προσέδωσε στη διοργάνωση μια ιδιαίτερη ιστορική και συμβολική διάσταση.

Για τον Παναγιώτη Καρούσο, η 23η Ιουνίου 2016 αποτέλεσε έναν ξεχωριστό σταθμό: η μουσική του παρουσιάστηκε σε μια ολόκληρη συναυλία στο Royal College of Music, με τη συμμετοχή διακεκριμένων Ελλήνων καλλιτεχνών και την παρουσία σημαντικών προσωπικοτήτων της βρετανικής και διεθνούς πολιτιστικής και διπλωματικής ζωής.

Ήταν, για τον ίδιο, μια μεγάλη τιμή και μια σημαντική επιβράβευση της συνθετικής του πορείας, καθώς η ελληνική κλασική δημιουργία απέκτησε τη δική της ξεχωριστή θέση σε μια ιστορική αίθουσα μουσικής του Λονδίνου.